საქართველოში მოქმედი შრომის უსაფრთხოების კანონები!
საქართველოში მოქმედი შრომის უსაფრთხოების კანონები!
საქართველოში შრომის უსაფრთხოების სფერო ძირითადად რეგულირდება „საქართველოს ორგანული კანონით შრომის კოდექსით“ და სპეციალური საკანონმდებლო აქტით – „შრომის უსაფრთხოების შესახებ საქართველოს კანონით“.
ქვემოთ მოცემულია ძირითადი კანონები და ნორმატიული აქტები, რომლებიც განსაზღვრავენ დამსაქმებლისა და დასაქმებულის უფლება-მოვალეობებს ამ მიმართულებით:
ძირითადი საკანონმდებლო აქტები
- შრომის უსაფრთხოების შესახებ საქართველოს კანონი ეს არის მთავარი და სპეციალური კანონი, რომელიც სრულად ეძღვნება სამუშაო ადგილზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის საკითხებს. კანონი აწესებს დამსაქმებლის ვალდებულებებს რისკების შეფასებასთან, პრევენციულ ღონისძიებებთან, ტრენინგებთან და სამუშაო ადგილებზე უსაფრთხოების მენეჯერების (სპეციალისტების) არსებობასთან დაკავშირებით.
- საქართველოს ორგანული კანონი — საქართველოს შრომის კოდექსი შრომის კოდექსის ცალკეული თავები პირდაპირ ეხება სამუშაო დროს, შესვენებებს, ზეგანაკვეთურ სამუშაოს, ხანმოკლე დასვენებას, ასევე განსაკუთრებული პირობების მქონე ან მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების რეგულირებას.
მთავრობის დადგენილებები და ტექნიკური რეგლამენტები
შრომის უსაფრთხოების კანონის შესასრულებლად საქართველოს მთავრობამ მიიღო მრავალი ქვეცნობის ნორმატიული აქტი და ტექნიკური რეგლამენტი, რომლებიც არეგულირებს კონკრეტულ სფეროებს:
- სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების მინიმალური მოთხოვნების ტექნიკური რეგლამენტები (მაგალითად, სამშენებლო მოედნებზე, ღია სივრცეებსა თუ დახურულ შენობებში მუშაობისას).
- სამუშაოზე ზოგადი პრევენციული ღონისძიებების დაგეგმვისა და განხორციელების წესები.
- სამუშაო ადგილებზე ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების (იძს) გამოყენების წესი.
- სამუშაო პროცესში მავნე ნივთიერებების ზემოქმედების ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციები.
- მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების ნუსხა, სადაც მკაცრად იზღუდება ან კონტროლდება არასრულწლოვანთა და ორსულთა/მეძუძურთა დასაქმება.
მთავარი პრინციპები და კონტროლი
- მთავარი ზედამხედველი ორგანო: კანონმდებლობის შესრულებას აკონტროლებს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შრომის ინსპექციის სამსახური.
- ინსპექტირების უფლება: შრომის ინსპექციას აქვს უფლება, წინასწარი გაფრთხილების გარეშე შეამოწმოს ნებისმიერი საწარმო ან ორგანიზაცია, შეაჩეროს სამუშაო პროცესი დარღვევების აღმოჩენის შემთხვევაში და დააჯარიმოს დამსაქმებელი უსაფრთხოების წესების დარღვევისთვის.
რომელ კომპანიებს ეხება შრომის უსაფრთხოების კანონი?
„შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონი ვრცელდება ეკონომიკური საქმიანობის ყველა სფეროზე, ყველა ორგანიზაციასა და დამსაქმებელზე, მიუხედავად მათი სამართლებრივი ფორმისა თუ საქმიანობის მასშტაბისა.განსაკუთრებით კი იმ სფეროებზე, სადაც არსებობს პროფესიული რისკები. ესენია:
- მშენებლობა
- წარმოება
- ინდუსტრიული საქმიანობა
- ენერგეტიკა და სხვა
რა ძირითადი ვალდებულებების შესრულების ვალდებულება აქვთ კომპანიებს ?
- რისკების შეფასება: დამსაქმებელმა უნდა შეაფასოს სამუშაო ადგილზე არსებული პოტენციური საფრთხეები.
- ინსტრუქტაჟი: თითოეულ თანამშრომელს სამუშაოს დაწყებამდე უნდა ჩაუტარდეს შესაბამისი ინსტრუქტაჟი უსაფრთხოების წესებზე.
- უსაფრთხო გარემო: უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ჯანსაღი და უსაფრთხო სამუშაო პირობები, როგორებიცაა- განათება, ვენტილაცია, სანიტარული ნორმების დაცვა.
- ინსპექციისადმი მზაობა: შრომის ინსპექციის სამსახურს უფლება აქვს წინასწარი გაფრთხილების გარეშე შეამოწმოს ნებისმიერი კომპანია თუ რამდენად იცავენ ისინი კანონის მოთხოვნებს.
შრომის უსაფრთხოების კანონების დაცვა უმნიშვნელოვანესია, რადგან პირდაპირ აისახება როგორც ადამიანის ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეზე, ისე თავად ბიზნესის წარმატებაზე.
ასე რომ, შრომის უსაფრთხოების წესების დაცვა არ არის მხოლოდ ფორმალური ბიუროკრატიული მოთხოვნა – ეს არის ინვესტიცია ადამიანურ რესურსში, ბიზნესის მდგრადობასა და უსაფრთხო მომავალში.
SMG. შრომის უსაფრთხოების მენეჯმენტის ჯგუფი-თქვენი ბიზნესის სანდო პარტნიორი!
